Verduurzaming Oostkerk

1 april, 2022

Stichting Monumentenbezit kreeg in november 2018 de Oostkerk overgedragen van de Protestantse Gemeente Middelburg. Deze zeventiende-eeuwse protestante koepelkerk staat in de ‘Top 100 van de Nederlandse Monumenten’. Toen Monumentenbezit eigenaar werd van deze prachtige kerk, werd ze ook eigenaar van de verouderde en energieslurpende verwarmingsinstallatie uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Dit zorgde voor grote energie- en exploitatie uitdagingen. Sinds 2019 organiseert Stichting de Oostkerk er met succes een cultureel en sociaal verbindende programmering met tentoonstellingen, muziekuitvoeringen en andere evenementen. Door de kou was de Oostkerk in de winterperiode niet bruikbaar voor het programmeren van evenementen, en het gebruik van de Oostkerk ging überhaupt gepaard met hoge energielasten en een relatief hoge CO2 uitstoot. Er is daarom een grootschalig verduurzamingsproject gestart. 

 

"Het verduurzamen van de Oostkerk is maatwerk. Nieuwe verduurzamingstechnieken moeten uitkomst bieden om het monumentale beeld te behouden."

Robin Koot | Projectleider

De uitdaging was niet alleen het afstemmen van technieken op het bijzondere gebouw, maar ook het geheel reversibel aanbrengen ervan, met behoud van de monumentale waarden van de kerk.

- Er is een nieuw vloerverwarmingssysteem geplaatst op basis van een duurzame warmtepomp.

- Om ervoor te zorgen dat enkel de kerkzaal zelf verwarmd wordt en niet het gehele volume van de kerk, is er een horizontaal ‘luchtgordijn’ gecreëerd. In de voet van de koepel wordt verwarmde lucht naar de gebruikszone in de kerk geblazen. In de koepel wordt de lucht afgezogen. Deze techniek zorgt ervoor dat de warmte niet in de koepel verdwijnt, maar juist laag in de ruimte optimaal benut wordt.

- Ter voorkoming van de tocht is er achterzetbeglazing en wandverwarming aangebracht, die wordt gevoed door dezelfde warmtepomp als die voor de vloerverwarming.

De nieuwe technieken zijn vrijwel onzichtbaar in de kerk ingepast. Dit is enkel mogelijk doordat de installaties in het naastgelegen pand geplaatst konden worden. Omdat in de koepelkerk geen ruimte beschikbaar was voor de utilitaire functies, heeft Monumentenbezit dit pand aangekocht en ingezet voor de plaatsing van de warmtepomp met bijbehorende geluidsdempers, de cv-opstelling en een deel van de regeltechniek. Door middel van leidingen die onder de straat door lopen komt de warmte de Oostkerk binnen.

Werkzaamheden

Verduurzaming

Partners

Bouwgroep Peters, Bordewijk Adviseurs, Synto, Schildersbedrijf Boutelaar-Pouwer, HDV Steigerbouw, Roegiers Glas

Periode

2021-2022

Media

Bekijk de video over dit project

Klik hier voor de infograhic over de maatregelen.

Het resultaat
Door de getroffen maatregelen is het voor de bezoeker het hele jaar door comfortabel. De systemen die op de warmtepomp draaien zorgen voor een basistemperatuur in de kerk. De conventionele technieken, waaronder convectoren onder de ramen en infraroodpanelen, en de luchtverwarming worden gebuikt om voor een evenement de basistemperatuur naar comforttemperatuur te brengen. Door op deze manier te verwarmen wordt voor 42% gebruik gemaakt van duurzame energie. Stichting De Oostkerk kan weer van start in het top 100 monument, met een programma van concerten, tentoonstellingen, rondleidingen en andere activiteiten.

Samenwerkingspartner TERTS
Monumentenbezit is samenwerkingspartner geworden van TERTS, een grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. TERTS stimuleert duurzaam energiegebruik in de tertiaire sector door innovatieve technieken te demonstreren en door Mkb’s te begeleiden. De Oostkerk is opgenomen als één van de vijf demonstratie sites van het programma.


Meer info: www.grensregio.eu. Voor meer informatie over het TERTS programma, kijk dan op de website www.terts.org.

Wil je meer weten over de Oostkerk? Bekijk dan de monumentenpagina. 

 

Lees ook over onze andere projecten

  • Onderhoud Kronenburgertoren

    22 oktober 2022

  • Verduurzaming Oostkerk

    1 april 2022

  • Restauratie Trompenburgh

    1 september 2021

  • Herbestemming Gele Loods

    10 september 2021

Bekijk alle projecten