11 september, 2026

Welkom op Kasteel Oud Wassenaar – Open Monumentendag 2026

Null

Tijdens Open Monumentendag 2026 is de benedenverdieping van Kasteel Oud Wassenaar open voor publiek. Hier vindt u informatie over het Kasteel en de verschillende ruimtes.

History

Cornelis Jan van der Oudermeulen verwierf landgoed Oud-Wassenaar in 1871. Het oudere landhuis liet Van der Oudermeulen tussen 1876 en 1879 vervangen door een nieuw, een imposant kasteel in neorenaissancestijl met alle moderne comfort van die tijd. Het kasteel en het park eromheen werden als eenheid neergezet; met een rijk interieur en een landschapspark geïnspireerd op de Engelse stijl.

De familie Van der Oudermeulen woonde hier tot 1904. Daarna werd het kasteel verkocht en was het in gebruik als hotel, restaurant en evenementenlocatie. Sinds 2025 is het kasteel in beheer van Stichting Monumentenbezit, die diverse noodzakelijke maatregelen heeft uitgevoerd om het kasteel veilig en droog te houden, om verder verval te voorkomen. Er wordt gewerkt aan een masterplan voor een toekomstbestendig behoud en maatschappelijk gebruik van het kasteel én financiering voor de eerste fase van restauratie.

De opdrachtgever
Cornelis Jan van der Oudermeulen (1838-1904) kwam uit een zeer welvarende familie die al enkele generaties behoorde tot de bestuurlijke elite. Van der Oudermeulen zelf was stalmeester in buitengewone dienst van Koning Willem III, een erefunctie aan het hof. Ook was hij wethouder in Wassenaar en bestuurslid van het hoogheemraadschap Rijnland. Zijn echtgenote Julia, gravin van Randwijck kwam ook uit een vooraanstaande familie.

Vestibule

De begane grond is ontworpen rondom de centrale hal of vestibule, waar vrijwel alle vertrekken op de begane grond en de verdieping op uitkwamen. Vanuit het idee dat materialen en vormen invloed uitoefenen op de menselijke psyche, koos architect Muysken in deze prestigieuze ruimte voor de Italiaanse renaissancestijl. Van der Oudermeulen wilde alleen de beste materialen zoals Schots graniet en marmerstucwerk. Voor de uitvoering haalde hij kunstenaars en ambachtslieden uit heel Europa. Het ontwerp is bedoeld voor sociale representatie en benadrukt de maatschappelijke positie van de familie Van der Oudermeulen.

Salon

Volgens de Franse traditie hoorde er gescheiden kamers te zijn voor de man en de vrouw. In deze salon kon mevrouw Van Randwijk gasten ontvangen voor de thee. Hierbij paste achttiende-eeuwse, vaak Frans geïnspireerde, stijlen. Voor het boudoir van mevrouw Van Randwijk, haar antichambre en de salon is gekozen voor een aankleding in een lichtere Lodewijk de XVI stijl. Deze stijl wordt onder andere gekenmerkt door strakke lijnen, lijsten, en vazen en kransen zoals te zien in deze ruimtes.

Eetkamer

Oorspronkelijk was dit de eetkamer en later de jachtkamer. Bij de meer intieme, huiselijke vertrekken zoals deze, hoorden volgens architect Muysken de Nederlandse renaissancevormen. De eetkamer heeft een eikenhoutenbetimmering en wandtapijten (gobelins) met een hertenjacht. Het ontwerp van de betimmering won een gouden medaille op de kunstnijverheidstentoonstelling van 1877.

Bibliotheek

Het idee van ‘huiselijkheid’ werd beschouwd als een typisch Nederlands kenmerk. Daarom is in deze voormalige bibliotheek weer de Hollandse renaissancestijl toegepast. Toen het kasteel een hotel werd, is hier een bar gemaakt. De donkere notenhouten wandbetimmering met boekenkasten en een plafond in caissons zijn nog te zien. Glas-in-loodramen sieren de halfronde bovenlichten van de dubbele deuren.

Zaal

In deze zaal werden feesten en diners gegeven. Als ontvangstruimte is de zaal, net als de hal, ingericht volgens de statige Italiaanse stijl. Vroeger was er dankzij grote ramen, openslaande deuren en een terras een weids uitzicht op het park. Die connectie is verdwenen met de latere aanbouw.

Architect Muysken maakte een ‘Grand Tour’ naar Italië en maakte daar schetsen van gebouwen uit de renaissance. De invloed van deze studies is terug te zien in deze zaal, onder andere in de bloemmotieven op de pilasters en de kroonlijst.

Receptie op kasteel Oud Wassenaar van Surinaamse ambassadeur Van Eer ter gelegenheid van een jaar Republiek Suriname. Foto: Bert Verhoeff / Anefo. Collectie Nationaal Archief

Bovenverdieping, zolder en kelder

Naast de publiek toegankelijk begane grond heeft Kasteel Oud Wassenaar nog drie verdiepingen. Op de bovenverdieping waren slaapvertrekken en logeerkamers voor de familie en hun gasten. Deze kamers waren niet groots of vorstelijk ingericht, maar meer huiselijk en degelijk. Er waren badkamers en toiletten aanwezig.

De kelder en zolder waren dienstvertrekken. In de kelder was opslag van provisie, de wijnkelder, de bijkeuken en de knechtenkamers. Het vrouwelijk personeel had kamers op zolder.

Gebruik in de 20^e eeuw

Vanaf 1909 werd Kasteel Oud-Wassenaar veranderd in een luxe hotel met een aangebouwde dependance. Het bleef tot 1974 in gebruik als hotel, met enkele aanpassingen aan het gebouw en de omgeving. In de jaren dertig verwierf het hotel internationale bekendheid als regeringshotel.

Tjdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte de bezetter het kasteel als conferentieoord en opslag. In deze periode verbleven hier hooggeplaatste nazi’s, zoals rijkscommissaris Seyss-Inquart. Maar na de oorlog werd op Kasteel Oud-Wassenaar onderhandeld over compensatie voor joodse slachtoffers.

Na 1974 werd Kasteel Oud-Wassenaar een evenementenlocatie. Sinds 2023 staat het leeg en wordt sinds vorig jaar beheerd door Stichting Monumentenbezit die werkt aan een toekomstbestendig behoud en maatschappelijk gebruik van het kasteel.

Bouwstijl exterieur

Kasteel Oud Wassenaar valt direct op door zijn grote omvang, luxueuze afwerking en statige uitstraling. Al tijdens het ontwerpproces werd dit kasteel gezien als hét toonbeeld van de Oudhollandse stijl: een nieuwe nationale bouwvorm voor Nederland. Dit in tegenstelling tot de gangbare neogotiek en neoclassicisme, de stijl van het Rijksmuseum, een ontwerp van Pierre Cuypers.

Architect Muysken vond het belangrijk dat het gebouw en het omliggende landschap en het gebouw en het interieur op elkaar waren afgestemd. Het kasteel is gebouwd in de neorenaissancestijl. Dat houdt in dat er werd gekeken naar de bouwkunst uit de renaissance (14e-15e eeuw in Europa). Dit uit zich bijvoorbeeld in de symmetrische, rijkversierde gevel met pilasters. Ook kenmerkend zijn het gebruik van baksteen, decoratieve natuurstenen elementen en speklagen; de lichtgekleurde horizontale stroken.

VIDEO: De droom voor Kasteel Oud Wassenaar

Directeur-bestuurder Mark van den Bos: “Het is onze droom om het kasteel duurzaam te behouden voor de toekomst en open te stellen voor publiek, zodat het prachtige pand niet blijft voorbehouden aan een kleine groep mensen. Daarom vragen we om hulp.”

Watch the video

Huur Kasteel Oud-Wassenaar

Zoek je een unieke locatie voor een bijeenkomst, groot evenement of foto- of filmopnames? De karakteristieke ruimtes van het kasteel bieden tal van mogelijkheden voor sfeervolle opnames of voor unieke evenementen. De opbrengsten uit de verhuur worden volledig ingezet voor behoud en restauratie. Je draagt dus concreet bij aan het voortbestaan van dit unieke stuk erfgoed met jouw productie.

Neem voor meer informatie contact op met Laurien via kasteeloudwassenaar@monumentenbezit.nl