Advies bij dreigende sloop in Grenada

Voor het Antilles Complex en de Drill Yard in St. George’s, de hoofdstad van Grenada, ligt een sloopplan. Op verzoek van de Grenada National Trust heeft Monumentenbezit onderzocht of er een alternatief is. De conclusie: op basis van het huidige onderzoek is volledige sloop niet als technische noodzaak onderbouwd.

De vraag kwam bij Monumentenbezit terecht via INTO, de International National Trusts Organisation. Dat is een netwerk van erfgoedorganisaties uit de hele wereld, waar Monumentenbezit lid van is. Robin Koot, bouwkundig projectleider bij Monumentenbezit, onderzocht samen met Isabella Van den Bussche van Stichting Cocari II de gebouwen en de beschikbare documentatie. Eind augustus presenteerde hij de bevindingen in St. George’s.

De toestand is op sommige plekken ernstig. Daken en vloeren ontbreken, water en begroeiing veroorzaken schade en delen van het terrein zijn niet veilig te betreden. Toch staat er nog veel historisch materiaal overeind: zwaar metselwerk met veel bouwsporen, en delen van de oorspronkelijke ruimtelijke structuur. Die onderdelen zijn aangetast door de brand in 2011 en de leegstand daarna, maar ze zijn constructief stabiel.

Eén ensemble, geen losse gebouwen

Het onderzoek wijst er ook op dat je niet naar afzonderlijke gebouwen moet kijken. Het Antilles Complex, de Drill Yard en de omliggende bebouwing vormen samen één historisch ensemble. De waarde zit mede in de routes, zichtlijnen, binnenplaatsen en verbindingen daartussen. Die samenhang gaat verder dan het complex zelf: ook de relatie met Fort George, de Sendall Tunnel en de Carenage is van belang om de ontwikkeling van St. George’s als geheel te begrijpen.

Het complex staat in het historische centrum van de stad en is jarenlang militair, justitieel en penitentiair in gebruik geweest, later ook commercieel. Het is verbonden met slavernij en kolonialisme. [CHECKEN: formulering afstemmen met de Grenada National Trust]

Het advies

Monumentenbezit adviseert om eerst veilig te stellen, te stabiliseren en te onderzoeken. Daarna kan worden bepaald wat behouden, hersteld, aangepast of eventueel verwijderd kan worden, met steeds het ensemble als geheel in beeld. Het besluit over sloop of behoud ligt bij de Grenadese overheid en de eigenaar.

Een slechte staat is niet automatisch een argument voor sloop. Soms begint behoud met beter kijken naar het geheel.