SCHOTSE HUIZEN

Momenteel zijn beide huizen in gebruik als museum en tentoonstellingsruimte. De officiële opening van Museum De Schotse Huizen vond in juni 1950 plaats.

Van zaterdag af zullen de vermaarde zestiende-eeuwse ‘Schotse huizen’ aan de kade te Veere weer voor publieke bezichtiging worden opengesteld [...].
— De Volkskrant, 6 juni 1950

Aan de Kaai bevinden zich nog twee laatgotische huizen (nr. 25 en 27), de zogenaamde ‘Schotse huizen’, die herinneren aan de eeuwenlange handelsbetrekkingen die Veere met Schotland heeft onderhouden. Beide huizen zijn gebouwd door Schotse wolhandelaren. Ze bezitten twee bouwlagen, een kelder en een zolder en zijn voorzien van een natuurstenen gevel. In de zestiende eeuw was Veere een, tot in heel Europa, bekende havenplaats geworden. Op economisch gebied wist men hier een interessant handelscontract te sluiten met de conventie van Schotse Koninklijke steden, de zogenaamde ‘Schotse stapel’. Wat inhield dat Veere een handelsmonopolie had voor allerlei uit Schotland afkomstige goederen (met name wol), die bestemd waren voor Nederland of werden verhandeld of vervoerd vanuit Veere. Dit bracht met zich mee dat een groot aantal buitenlandse kooplieden in Veere kantoor had, maar ook Schotse vertegenwoordigers en handelaren zich hier vestigden.

Het linkerhuis ‘Het Lammeken’ dateert uit 1539. ‘Het Lammeken’ heeft een trapgevel met pinakels. Zowel in de boogtrommels als boven de stenen kruisvensters bevindt zich traceerwerk. In de muurankers zijn distelbloemen verwerkt die ook voorkomen in het Schotse wapen. Beide huizen zijn een mooi voorbeeld van de laatste bloeiperiode van de gotiek. Het Lammeken werd in opdracht van Joos Olivers, koopman van Schotse origine, gebouwd. Het pand dankt zijn naam aan het lam op de gevelsteen. Het verwijst uiteraard naar de wolhandel. Het huis is van grote betekenis voor de geschiedenis van de monumentenzorg in Nederland. Toen Victor de Stuers, Rijksadviseur voor de Monumenten van Geschiedenis en Kunst, het huis in 1881 bij toeval passeerde en opmerkte dat het werd gesloopt, kocht hij het voor achthonderd gulden en schonk zijn verwerving aan het Rijk. Hij gaf echter wel de voorwaarde op dat het als monument bewaard zou blijven en teruggebracht zou worden in oorspronkelijke staat. Het rechterhuis ‘De Struys’ is in verschillende fasen tot stand gekomen. De kelder stamt voor een gedeelte uit de vijftiende eeuw en deels van begin 1500, terwijl de voorgevel tussen 1539-1561 tot stand is gekomen. De voorgevel van De Struys was ooit het spiegelbeeld van het Lammeken. Echter is het huis bij een verbouwing in 1824 zijn trapgevel kwijtgeraakt en kreeg de onderpui een nieuwe raamindeling. In 1764 werd het huis eigendom van Veere. De stad stelde het ter beschikking van de Schotten tot hun vertrek in 1799. De Struys werd in 1896 gekocht door een Engelse diamantair en kunstverzamelaar Albert L. Ochs. De Engelsman en zijn dochter Alma Oaks brachten hun vakanties door in de woning in Veere, alwaar zij veel kunstenaars ontvingen en exposities organiseerden. Alma liet De Struys in 1947 na aan het rijk tezamen met haar verzameling Zeeuwse streekdrachten onder de voorwaarde dat het huis een museale functie zou krijgen.

BEZOEK HET MONUMENT


De Schotse Huizen huisvest het Museum Veere. Voor de openingstijden en entree kunt u terecht op onderstaande website.

Bezoekadres

Kaai 25 en 27
4351 AA Veere